دنیای اسلام
عکس ها و مطالب و پاسخ به سوالات دینی روز
درباره وبلاگ


اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم
حسین بیشتر از آب تشنه لبیک بود

افسوس که بجای افکارش زخمهای تنش را نشانمان دادند

و بزرگترین دردش را بی آبی نامیدند!
دکتر شریعتی

الحمد لله الذی جعلنا من المتمسكین بولایة امیر المؤمنین علی ابن ابیطالب و اولاده المعصومین علیهم السلام

مدیر وبلاگ : فرزانه
مطالب اخیر
نویسندگان
نظرسنجی
چرا مسلمان هستید؟ (علت اصلی)




در واقع برگشت این سؤال به این است که فلسفه و حکمت سوگندهای قرآن چیست؟ و یا به عبارتی با وجود بی نیازی خداوند به سوگند چرا در قرآن این همه قسم خورده شده است؟ قبل از پاسخ به سؤال پیش زمینه‏هائی مطرح میگردد. الف) سوگندهای قرآن: در چهل و چهار سوره قرآن، ضمن صد و چهار آیه، صد و هیجده مورد سوگند در قرآن آمده که در سی و سه سوره قرآن، نود و پنج مورد سوگندهای آفریدگار جهان است که در بیست و سه سوره آغاز سوره با سوگند میباشد، و دو مورد سوگندهائی است که از زبان رسول خدا(ص) در اثبات وقوع روز قیامت و محاسبه اعمال و جزاء در آن روز آمده، چهار مورد قسمی است که از برادران حضرت یوسف(ع) آمده است و یک مورد، سوگندی است که ساحران برای فرعون یاد کرده‏اند که بر موسی غالب خواهند شد. و یک مورد نیز سوگندی است که شیطان در اغواء بندگان غیر مخلص یاد کرده و پانزده مورد نیز مربوط به مشرکین و منافقین و منکرین روز قیامت میباشد.(شناخت سوره‏های قرآن، هاشم هاشم‏زاده هریسی، انتشارات کتابخانه صدر، تاریخ 1373 ه.ش، ص 23 و 24 ـ تفسیر کبیر بصائر.). پس سوگندهای قرآنی 1. سوگندهای الهی 2. سوگندهای مردمی الف) سوگندهای پیامبران ب) سوگندهای مردمان 1ـ برادران یوسف 2ـ سحره 3ـ مشرکین 4ـ منافقین 5ـ منکرین 3. سوگند ابلیس آنچه از موارد ذکر شده مورد سؤال است، همان قسم اوّل یعنی سوگندهای الهی است که عمده سوگندهای در قرآن را نیز شامل میشود. ب) پیشینه تاریخی سوگند آثار به جای مانده از فرهنگ و تمدن بشری نشان میدهد که سوگند خوردن اختصاص به ملت و زبان خاصی نداشته و در تمام اعصار گذشته به مثابه یک سنت در میان اقوام و ملل مختلف جریان داشته است و به قطع میتوان گفت تاریخچه قسم به تاریخ و زبان بشر برمیگردد و گواه بر این مطلب معتبرترین منبع تاریخ انسان، قرآن کریم است. که سوگند خوردن انسانها را در اعصار مختلف چون سوگند خوردن حضرت ابراهیم(ع)(انبیا؛ 21:57). فرزندان حضرت یعقوب(ع)(،یوسف؛ 12:91). ساحران درباره فرعون(شعراء؛ 26:44). و مقدمتر از همه قسم خوردن شیطان در مقابل آدم و حوا(اعراف؛ 7:21). را نقل میکند. ج) تعریف سوگند سوگند(sawgand). در اصل «سوکنته»(Saokenta). به معنی گوگرد و سوگند خوردن به معنی خوردن گوگرد است که نوعی آزمایش برای تشخیص گناهکار از بی گناه بوده، در قدیم مقداری آب آمیخته به گوگرد به متهم میخورانیدند و از تأثیر آن در وجود وی گناهکار بودن یا بی گناه بودن او را تعیین میکردند، بعدها به معنی قسم بکار رفته است.(فرهنگ عمید، ج 2، ص 1485). که اقرار و اعترافی است که شخص بر روی شرف و ناموس خود میکند و خدا، یا بزرگی را شاهد گیرد، مانند قسم (بخدا، رسول، امامان و بزرگان).(فرهنگ فارسی معین، دکتر محمد معین، ج 2، ص 1956). واژه «قسم» در زبان عربی و تمام اشتقاقات آن مترادف کلمه «سوگند» در زبان فارسی است و قسم را از این جهت قسم گفته‏اند که کلام را دو قسم کرده قسم صواب و صحیح را از قسم خطا و اشتباه بیرون میبرد. و در اصطلاح قسم جمله‏ای است که بواسطه آن جمله دیگری تأکید میشود.(مغنی اللبیب ابن هشام، ص 56). مرحوم طبرسی میگوید: قسم عبارت است از قسمتی از کلام که بواسطه آن خبر تأکید میشود به نحوی که آن را به صورت حق و درست جلوه داده و از خلاف واقع مبرّا میسازد.(مجمع البیان، امین الاسلام طبرسی، ج 9، ص 375). د) ارکان سوگند سوگند از هر نوعی که باشد دارای ارکانی میباشد که عبارتند از: 1. مُقسِم یعنی فردی که سوگند یاد میکند، همانطور که گفته شد سوگندهای قرآن اگر چه گاهی از زبان انبیاء، مردم عادی و شیطان نیز سوگند نقل شده است، لکن غالب سوگندها از ناحیه ذات مقدس پروردگار میباشد. 2. مُقسَم له یا مخاطب سوگند، فرد یا افرادی است که به خاطر آنها سوگند یاد میشود، در قرآن مجید اگر چه برخی سوگندها مخاطب خاص دارد لکن غالب آنها برای عموم انسانها اعم از مؤمن و کافر یاد شده‏اند. 3. مُقْسَم به یعنی آنچه بدان سوگند یاد میشود مثل خدا، پیامبر و سایر مقدسات، در قرآن حدود چهل موضوع مورد سوگند واقع شده که میتوان همه آنها را در شش گروه طبقه بندی کرد.(لازم به ذکر است که مفسران و مؤلفان علوم قرآنی طبقه‏بندیهای متفاوتی برای موضوعات سوگندهای قرآنی ذکر کرده‏اند. که این طبقه‏بندی بنقل از تفسیر سوره طور حاصل کار گروهی محققان موسویان، کاویان، سلیمی، فیروزی، حسینی، سلطانی مهاجر میباشد). الف) اسماء ذات و صفات مقدس خداوند متعال. ب) انبیاء بزرگوار چون محمد(ص)، ابراهیم و اسماعیل(ع) ج) انسان، نفس و وجدان و اعمال نیک و ابعاد معنوی او د) مجردات، مقدسات، فرشتگان، کتب آسمانی، معانی و مفاهیم عالیه و ماورای طبیعت ه) آسمان، کرات و دیگر موجودات آسمانی و) زمین، دریا و موجودات آنها 4. ادات قسم یا الفاظ سوگند واژه‏هایی هستند که بوسیله آنها جملات ساده به جمله قسم تبدیل میشود در زبان عربی الفاظ زیادی برای سوگند بکار میرود لکن در قرآن کریم تنها چهار لفظ «یاء»، «تاء»، «واو» و «عَمْر» بکار رفته است.(سوگند با «باء» أنعام؛ 6: 109 ـ نحل؛ 16: 38 ـ توبه؛ 9:42 و 74) 5. جواب قسم یا مقسم علیه عبارت است از آن کار یا مطلبی که برای آن سوگند یاد میشود. ه) انگیزه‏های سوگندهای قرآنی همانطور که سوگندهای قرآن را به سه قسم کلی تقسیم نمودیم، به طبع انگیزه‏های آن را نیز میتوان به سه قسم کلی تقسیم نمود.( الف) سوتعبیر به (انگیزه) در مورد سوگندهای الهی مسامحه‏ای میباشد چون (انگیزه) از لوازم نیاز است و چین تعبیری نسبت به خداوند بی نیاز معنا و مفهوم ندارد لکن به اعتبار نیاز قابل است که سوگند برای او به کار رفته). گندهای خدا که به ذات ربوبی خویش و یا به پدیده‏های نظام آفرینش اعم از حیات پاک پیامبر اسلام و یا دیگر موجودات آفرینش میباشد. برای تأکید و یستنبئونک احق هو قل ای و ربّی انّه لحق و ما أنتم بمعجزین از تو میپرسند آیا آن (وعده مجازات الهی) حقّ است؟ بگو: آری، به پروردگارم سوگند، قطعا حق است، و شما نمیتوانید از آن جلوگیری کند.{M(یونس؛ 10:53). چون قبلاً در آیات دیگر وقوع قیامت و مسئله حقانیت قرآن و رسالت و وقوع ثواب و عقاب آمده اینجا در واقع تأکیدش بر آن همراه با قسم بوده است چون این عرف اعراب بود که در تأکید ماجراها و شنیده‏ها متوسل به قسم میشدند و خداوند هم پیامبرش را به همین روش میخواند.(تفسیر کبیر، فخر رازی، 32 جلدی، چاپ اول، ج 17، ص 111). و یا برای تعظیم و تفخیم مقسم به میباشد یس و القرآن الحکیم ( و آیاتی چون قلم؛ 68:1 ـ واقعه؛ 56: 57 ـ شمس؛ 91: 1 تا 7 ـ بلد؛ 90: 1 تا 3 ـ و... نیز مشعر به همین بحث میاسین؛ 36:1و2). یباشد.(برای توضیح بیشتر به تفسیر فی ظلال القرآن، ج 6، ص 3375، 3654، 3908، 3915). و یا برای اتمام حجت است فلا و ربّک لا یؤمنون حتی یحکّموک فیما شجر... به پروردگارت سوگند که آنها مؤمن نخواهند بود...{M(نساء؛ 4:65. ) و یا آیه شریفه فو ربّک لنسئلنّهم أجمعین به پروردگارت سوگند، (در قیامت) از همه آنها سؤال خواهیم کرد{M( البته بخاطر اضافه (رب) به کاف ضمیر خطاب که بازگشت به شخص پیامبر مینماید بعضی آن دو آیه را علاوه بر اتمام حجت شاهد بر تعظیم و تکریحجر؛ 15:92). م و تشریف شخصیت پیامبر نیز آورده‏اند که مربوط به مورد قبل میشود.( و یا برای اثبات مقسم علیه و بیان واقعیتی که مورد تردید مردم واقع گردیده و الصفّت صفا * فالزجرات زجرا * فالبرای توضیح بیشتر به مجمع البیان، ج 6، ص 533 ـ تفسیر کبی، فخر رازی، ج 21، ص 241). تلیت ذکرا * إن الهکم لواحد... سوگند به (فرشتگان) صفت کشیده (و منظم)، و به نهی کنندگان (و باز دارندگان)، و تلاوت کنندگان پیاپی آیات الهی، که معبود شما یگانه است{M(الصافات؛ 37:1تا5). و یا برای توبیخ، کفار و مشرکین و یجعلون لما لا یعلمون نصیبا مما رزقنهم تاللّه لتسئلن عما کنتم تفترون آنان برای بتهایی که هیچ گونه سود و زیانی از آنها سراغ ندارند، سهمی از آنچه به آنان روزی داده‏ایم قرار میدهند، به خدا سوگند، (در دادگاه قیامت) از این افتراها که میبندید، بازپرسی خواهید شد!{M(نحل؛ 16: 56). ب) سوگندهای مردمی که این سوگندها بیان زبان حال بنده‏گان است، که خداوند به نقل و ذکر سوگندهای آنان اقدام نموده است، چون سوگند برادران یوسف قالوا تالله لقد علمتم ما جئنا لنُفسد فی الارض و ما کنا سارقین به خدا سوگند شما میدانید ما نیامده‏ایم که در این سرزمین فساد کنیم، و ما هرگز دزد نبوده‏ایم!{M(یوسف؛ 12:73). و یا سوگند نفاق گونه فراریان از جهاد: ... و سیحلفون بالله لواستطعنا... ... و به زودی به خدا سوگند یاد میکنند که اگر توانایی داشتیم همانا برای سفر آماده میشدیم...{M(توبه؛ 9:42). و آیات بسیاری دیگر که عمده اینگونه سوگندها به انگیزه اثبات مطلب خود بوده است. ج) سوگندهای ابلیس که این نوع سوگندها به انگیزه فریب و تهدید و یا عنادورزی توسط ابلیس صورت پذیرفته: و قاسمهما انّی لکما لمن الناصحین و (ابلیس) برای آنها سوگند یاد کرد که من برای شما از خیرخواهانم{M(اعراف؛ 7:21). و همچنین قال فبعزّتک لاُغوینّهم أجمعین گفت: به عزتت سوگند، همه آنان را گمراه خواهم کرد{M( که این سوگند به انگیزه عنادورزی میباشد.ص؛ 38: 82). و) تفاوت سوگندهای الهی با سوگندهای غیر سوگندهای الهی یا سوگندهای متعارف میان مردم تفاوتهای قابل توجهی دارد، مردم معمولاً به چیزهایی سوگند یاد میکنند که در نظرشان مقدس و یا بسیار عزیز است و در تمام آنها نگران مؤاخذه و یا صدمه، در صورت دروغ‏گویی هستند مثلاً وقتی کسی به خدا، پیامبر، امام و قرآن به دروغ سوگند میخورد نگران است که آنان آسیبی به وی رسانده یا روز قیامت مؤاخذه کنند و هرگاه به جان خود، فرزند، آشنا، دوست و رفیق خود سوگند یاد میکند خوف آن دارد که صدمه‏ای متوجه آنان گردد علاوه بر اینکه هدف اصلی از سوگند مردم اثبات مطلب است، وقتی گوینده‏ای احتمال میدهد که شنوندگان سخن او را باور نکنند با سوگند خوردن سعی میکند آنان را وادار به قبول نموده شک و تردید را برطرف سازد. و این در حالی است که هیچیک از این مطالب در سوگندهای قرآن نیست، زیرا خداوند نه از کسی یا چیزی ترس دارد و نه فقدان چیزی برایش ضرر میرساند تا سوگند یاد کند، از طرف دیگر درباره سخن خدا مؤمن نیاز به سوگند ندارد و برای کافر و معاند سوگند سودی ندارد و نکته سوم اینکه در قرآن به موجوداتی سوگند یاد شده که برخی از آنها در نظر مردم از تقدس و عزّت خاصی برخوردار نیستند، بنابراین آنچه که مفسرین در ابتدا اعتقاد دارند آن است که سوگند در کلام الهی غیر از سوگندی است که در مباحث فقهی و یا کتابهای لغت از آن یاد میشود. از دیدگاه فقهاء کاربرد سوگند موقعی است که در محاکم قضائی بعلت فقدان شهود به قسم متوسل شوند و یا در نذرها یا عهدهای مردمی برای اثبات یا اسقاط حقی به آن متوسل شوند که در هر حال به عنوان یک حجت و دلیل شرعی که آثار حقوقی و تکلیفی و وضعی بر آن مترتب میشود. قلمداد شده است. لکن در نظر مفسرین، سوگندهای قرآن دارای چنین مشخصه‏ای نیست. پس این سؤال مطرح میشود که حکمت و فلسفه سوگندهای الهی قرآن چیست؟ حکمت و فلسفه سوگندهای قرآن(مطالب این بخش با استفاده از منابع زیر تدوین شده است) قطعا خداوند از سوگندهائی که در قرآن یاد نموده، مقصودی داشته است و دارای حکمتی است اگر چه خداوند نیازی به سوگند ندارد، ولی سوگندهای قرآن فوائدی را دارا میباشد، که به برخی از آنها میپردازیم. 1. برای تأکید و بیان اهمیت اموری که خداوند برای آنها سوگند یاد کرده (جوابهای قسم) تا مردم در آنها نیک بیندیشند و به آنها اهمیت ویژه قائل شوند. 2. برای متوجه کردن انسان به منافع و فوائد فراوان چیزهایی که به آنها سوگند یاد شده است مانند خورشید و ماه و ستارگان و شب و روز و حتی مثل انجیر و زیتون که آنها وسیله رحمت و نعمتند. و نشانه هائی بر یگانگی و وحدانیت خداوند و آثار قدرت نامتناهیش در آنها نمودار است. 3. برای بیان واقعیت داشتن اموری که مورد انکار یا شک و تردید مردم میباشد مانند سوگند به قیامت و فرشتگان و وجدان انسان و امثال آنها، و محمد عبده در این زمینه میگوید: «وقتی به همه چیزهائی که مورد سوگند قرآن قرار گرفته دقت میکنی میبینی که بعضی از مردم آن را انکار میکرده‏اند و یا در اثر بی اطلاعی از فایده‏اش مورد تحقیر قرار میدادند و خلاصه آنکه از حکمت در آفرینش آنها غافل بوده‏اند که این سوگندها به همه آنها پاسخ داده و مردم را از شک و تردید و وهم و غفلت بیرون آورده و موفقیت هر کدام از موجودات را به درستی نشان داده و حقایق امور را آشکار ساخته است» 4. برای تعظیم و تکریم اعمال خیر و شایسته تا مردم به انجام آنهاتشویق و ترغیب شوند، مانند سوگند به اسبان مجاهدان و اوقات فریضه حج و امثال آن. مرحوم طبرسی از امام باقر و امام صادق(ع) نقل میکند که آن دو امام فرموده‏اند: «خداوند به آفریده‏های خود سوگند یاد میکند تا انسان را به جایی که باید عبرت و پند گیرد آگاه سازد چون قسم به عظمت و بزرگی آنچه به آن سوگند یاد شده، دلالت دارد.»(طبرسی امین الاسلام، مجمع البیان، ج 10، ص 254). پس آن طوری که از آیات قرآن و بیانات ائمه(ع) و پژوهشگران اسلامی استفاده میشود، سوگندهای قرآن عالیترین وسیله جهت گرایش افکار انسان به تحقیق در ژرفای مسائل و موجودات جهان است تا از رهگذر این کوششها و دقتها درهای علوم و دانشها را بسوی جامعه انسانی بگشایند. و بقول طنطاوی «سوگندهای قرآن کلید دانشها است»(الجواهر طنطاوی، ج 25، ص 258 به نقل از سوگندهای قرآن ابوالقاسم رزاقی).
 

لینک های مرتبط:

سوگندهای خداوند در قرآن



نوع مطلب : قرآن، 
برچسب ها : قسم های قرآن، سوگندهای قرآن، تعداد سوگندهای قرآن، سوگندهای آفریدگار، اثبات وقوع روز قیامت، فرعون، ابلیس، ذات مقدس پروردگار، قسم، سوگندهای خداوند در قرآن، سوگند، خدا، قرآن، اسلام، دنیای اسلام، خدای یکتای قادر، باطن قرآن، والقلم، والذاریات، والنجم، آسمانها، قیامت،
لینک های مرتبط :
نظرات ()
جمعه 1 شهریور 1398 03:00 ب.ظ
0sscclk generic viagra us pharmacy <a href="http://sildenapharmacy.com/">Generic Viagra (Sildenafil Citrate) Usa http://sildenapharmacy.com/</a> generic viagra india <a href=http://sildenapharmacy.com/>Viagra</a>
یکشنبه 9 تیر 1398 05:34 ب.ظ
fayhajtishyr generic viagra sale <a href=http://northwestpharmacyph.com/>canadianpharmacy</a> cost of cialis <a href="http://northwestpharmacyph.com/">canadian pharmacy cheap cialis</a>
canadian pharmacy - cialis
یکشنبه 2 تیر 1398 08:24 ب.ظ

Wonderful content. Thanks!
cialis online il cialis quanto costa tadalafil 20mg cialis per paypa compare prices cialis uk cialis italia gratis cialis e hiv cialis 5mg billiger cialis patentablauf in deutschland cialis uk
یکشنبه 2 تیر 1398 04:01 ب.ظ
ioglelhdullp buy generic viagra http://canadaviagravccialis.com/ - canadianviagra viagra pharmacy <a href="http://northwestpharmaciest.com/">generic cialis pharmacy</a>
شنبه 1 تیر 1398 12:31 ب.ظ

Thanks a lot. Plenty of material!

cialis generique enter site 20 mg cialis cost cialis generic tadalafil buy buy original cialis cialis generic cialis 5 mg buy venta de cialis canada we recommend cialis best buy cialis super kamagra only now cialis 20 mg
جمعه 31 خرداد 1398 08:34 ب.ظ

Whoa a good deal of excellent advice.
look here cialis order on line try it no rx cialis cialis professional yohimbe cialis generika in deutschland kaufen how to buy cialis online usa cialis rezeptfrei sterreich cialis generika in deutschland kaufen cialis kaufen bankberweisung canadian discount cialis cialis official site
جمعه 31 خرداد 1398 04:53 ق.ظ

Incredible lots of very good information.
cialis sans ordonnance 5 mg cialis coupon printable cialis 20mg cialis reviews buy cialis sample pack sialis we recommend cheapest cialis walgreens price for cialis cialis 5 mg schweiz we recommend cheapest cialis
پنجشنبه 30 خرداد 1398 11:40 ق.ظ

Cheers. Loads of data.

cialis 5 effetti collaterali prices for cialis 50mg cialis arginine interactio low dose cialis blood pressure cialis for sale in europa can i take cialis and ecstasy cialis 5mg cialis free trial buy online cialis 5mg cialis 20 mg effectiveness
دوشنبه 27 خرداد 1398 12:03 ب.ظ

Thanks a lot! I value this.
cialis free trial cialis coupons free generic cialis cialis generico en mexico cialis 5 effetti collaterali cialis price in bangalore cialis 200 dollar savings card prices for cialis 50mg interactions for cialis cialis online deutschland
یکشنبه 26 خرداد 1398 10:04 ب.ظ

Nicely put, Thank you.
order cialis from india prix cialis once a da only best offers 100mg cialis pastillas cialis y alcoho order cialis from india only now cialis for sale in us cialis online holland how does cialis work cialis flussig achat cialis en europe
پنجشنبه 23 خرداد 1398 11:05 ب.ظ

Seriously a lot of wonderful knowledge!
discount cialis cialis generic availability no prescription cialis cheap cialis tadalafil online order generic cialis online generic cialis soft gels buy generic cialis cialis online cost of cialis cvs cialis y deporte
چهارشنبه 22 خرداد 1398 07:34 ب.ظ

Thanks a lot. A lot of knowledge.

where cheapest cialis effetti del cialis buy cialis online pastillas cialis y alcoho order a sample of cialis calis enter site natural cialis cipla cialis online cialis ahumada cialis 5 mg para diabeticos
سه شنبه 13 آذر 1397 05:53 ب.ظ

Nicely put. Thanks a lot.
cialis 5 mg schweiz cialis 20 mg cost generic cialis at walmart precios cialis peru generic cialis levitra cialis kamagra levitra cialis uk try it no rx cialis cialis sicuro in linea click here take cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 06:33 ق.ظ

Thank you. I value this!
cialis y deporte import cialis price cialis wal mart pharmacy cialis dose 30mg can i take cialis and ecstasy prezzo cialis a buon mercato cialis kamagra levitra what is cialis tadalafil 10 mg cialis coupons printable
دوشنبه 12 آذر 1397 06:29 ب.ظ

Many thanks. Lots of forum posts!

cuanto cuesta cialis yaho chinese cialis 50 mg cialis great britain cialis with 2 days delivery pastillas cialis y alcoho buy cialis uk no prescription cialis canada cialis tadalafil online cialis online sialis
یکشنبه 11 آذر 1397 05:54 ب.ظ

Whoa lots of beneficial info.
brand cialis generic cialis rezeptfrei cialis therapie are there generic cialis enter site natural cialis click here take cialis cialis with 2 days delivery cialis dosage recommendations look here cialis cheap canada tadalafil 20 mg
شنبه 10 آذر 1397 06:29 ب.ظ

Thanks! I enjoy it.
buy cialis online prix cialis once a da cialis tablets try it no rx cialis 200 cialis coupon link for you cialis price are there generic cialis link for you cialis price cialis billig non 5 mg cialis generici
شنبه 10 آذر 1397 05:28 ق.ظ

With thanks, A lot of tips.

cialis italia gratis tarif cialis france cialis daily cialis 10mg prix pharmaci wow cialis tadalafil 100mg american pharmacy cialis cialis tadalafil online generic cialis levitra overnight cialis tadalafil cialis flussig
جمعه 9 آذر 1397 06:12 ب.ظ

Whoa quite a lot of helpful information!
cialis savings card cialis para que sirve cialis generico en mexico cialis kaufen bankberweisung generic cialis pro cialis cuantos mg hay cheap cialis 200 cialis coupon precios cialis peru cialis great britain
جمعه 9 آذر 1397 06:27 ق.ظ

You actually suggested that fantastically!
enter site 20 mg cialis cost cialis para que sirve acheter cialis kamagra cialis patentablauf in deutschland venta cialis en espaa cialis generico en mexico discount cialis how much does a cialis cost cialis 20 mg cost buy original cialis
پنجشنبه 8 آذر 1397 07:16 ق.ظ

Wonderful data. Kudos.
cialis usa cost safe site to buy cialis online buy cialis cialis 10 doctissimo cialis cipla best buy overnight cialis tadalafil cialis pills boards cialis prezzo in linea basso when will generic cialis be available cialis canada
چهارشنبه 7 آذر 1397 06:15 ب.ظ

Seriously quite a lot of fantastic info!
deutschland cialis online cialis baratos compran uk only best offers 100mg cialis price cialis wal mart pharmacy cialis australian price cialis sicuro in linea 200 cialis coupon generic cialis cialis 5 mg cialis dosage
چهارشنبه 7 آذر 1397 06:41 ق.ظ

You actually suggested this exceptionally well.
miglior cialis generico click here to buy cialis cialis kamagra levitra cialis 20mg cialis 5 mg funziona cialis online holland cialis from canada we use it 50 mg cialis dose generic cialis soft gels cialis generic
جمعه 20 مهر 1397 01:00 ب.ظ

Wow all kinds of great data!
buy levitra 10mg buy levitra generic levitra 10 mg prezzo levitra 10 mg kopen buy levitra 10mg generic levitra buy 10 mg levitra levitra prices levitra vardenafil 20mg
سه شنبه 10 مهر 1397 09:44 ب.ظ

You said that very well!
trusted tabled cialis softabs cialis 30 day trial coupon prescription doctor cialis generic cialis levitra tadalafilo buy cialis online cheapest generic for cialis 5 mg cialis coupon printable cialis tablets cialis tablets for sale
یکشنبه 1 مهر 1397 03:20 ق.ظ

Thanks, A lot of advice!

canadian rx world pharmacy canadian medications online northwestpharmacy canada online pharmacies legitimate canadian medications canada viagra trust pharmacy canada canadian rxlist canadian pharmacies that ship to us online canadian discount pharmacies
یکشنبه 25 شهریور 1397 05:53 ب.ظ
That is a good tip especially to those fresh to the
blogosphere. Simple but very precise information
یکشنبه 25 شهریور 1397 11:55 ق.ظ
Its not my first time to pay a quick visit this web site, i am browsing this web page dailly and get nice information from
here everyday.
پنجشنبه 15 شهریور 1397 03:16 ب.ظ

Kudos, Wonderful stuff.
prices on cialis 10 mg cialis alternative cialis baratos compran uk non 5 mg cialis generici cialis mit grapefruitsaft miglior cialis generico cialis 5 mg funziona only now cialis 20 mg buy online cialis 5mg side effects of cialis
چهارشنبه 14 شهریور 1397 06:08 ق.ظ

With thanks! Loads of tips!

buy viagrow pro canada online pharmacies surrey canada online pharmacies online pharmacies legitimate northwest pharmacy canada online pharmacies in usa canadian pharmacys northwest pharmacies online north west pharmacy canada viagra canadiense
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30



آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
 
 
 
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic